انسانى است . پس منافاتى با جواز ارتكاب امر مشتبه ندارد . سوم . اشكال نقضى مىكنيم به اينكه خود اخبارىها در شبهات موضوعيه و حكميه وجوبيه ، برائت را برگزيده‌اند نه احتياط را . نتيجه : آقايان اخبارىها از آيات قرآن طرفى نبستند و گل مقصود نچيدند . دلايل روايى احتياط دومين دليل اخباريان براى وجوب احتياط در شبهات حكميهء تحريميه رواياتى از معصومان عليهم السّلام است . اين روايات مجموعا به چهار دسته تقسيم مىشوند : 1 . اخبارى كه ما را از قول و عمل به غير علم نهى مىكنند ؛ مثل : « لا تقل ما لا تعلم » ، « رجل قضى بالحق و هو لا يعلم فهو فى النار » ، « على العباد ان يقولوا ما يعملون و يقفوا عند ما لا يعلمون » و . . . كيفيت استدلال : اين روايات از قول و فتواى به غير علم منع مىكند و آن را تشريع مىشمارد و اصوليان كه به اباحهء ظاهريه فتوا مىدهند قولشان به غير علم و تشريع است . و التشريع باطل بالادلة الاربعة . پس بايد احتياط نمود و حكم به ترخيص نكرد . جواب اصوليان : اولا ، خود شما اخبارىها در باب شبهات موضوعيه و شبهات حكميه وجوبيه فتوا به برائت مىدهيد و به اباحهء ظاهريه قائليد . پس قول شما هم به غير علم و تشريع است . هر جوابى آنجا به ما بدهيد ، ما هم اينجا به شما خواهيم داد . ( جواب نقضى ) ثانيا ، فتواى اصوليان ، قول به غير علم نيست بلكه قول عن علم است ؛ زيرا اصولىها براساس ادلّهء چهارگانه فتواى به برائت مىدهند نه بدون مدرك . ( جواب حلّى ) 2 . اخبارى كه بر وجوب توقف در موارد شبهه دلالت دارند : از قبيل مقبولهء عمر بن حنظله و صحيحهء جميل بن دراج و . . . كه مىگويند : الوقوف عند الشبهات خير من الاقتحام فى الهلكات و . . . كيفيت استدلال : از اين روايات استفاده مىشود كه : در موارد شبهه حق ارتكاب نداريم ، بلكه بايد توقف نماييم و بازايستيم و دست به آن عمل نزنيم ؛ و هذا معنى